Historia i charakterystyka toru Red Bull Ring w Austrii. Dane techniczne i schemat toru Red Bull Ring. Wyścigi Formuły 1 o GP Austrii na torze Red Bull Ring. Tor GP Styrii. Tor Red Bulla w Austrii.
Historia i podstawowe informacje o torze Red Bull Ring w Austrii
W 1969 roku w małym miasteczku Spielberg w Austrii wybudowano tor wyścigowy Österreichring. Jest on zlokalizowany w Alpach w regionie Styria. Nowy obiekt powstał tuż obok (1,5 km w linii prostej) toru wyścigowego Zeltweg, który był wytyczony na byłym lotnisku wojskowym. Tor Zeltweg był wzorowany na Silverstone (również wybudowanym na byłym lotnisku wojskowym), ale nie odniósł takiego sukcesu. Wykorzystywano go w latach 1959 – 1969, odbyło się na nim m.in. kilka wyścigów o GP Austrii, ale tylko jeden z nich w 1964 roku był zaliczany do mistrzostw świata. Tor miał niezwykle prosty układ, a jego nawierzchnia była bardzo wyboista. Pod wieloma względami był bardzo nieudany projekt, dlatego zastąpiono go zupełnie nowym, wybudowanym od podstaw Österreichring.
Tor Österreichring był bardzo szybki i niebezpieczny. Wąska nitka toru wytyczona na mocno pofałdowanym, górskim terenie powodowała, że kierowcy osiągali na nim bardzo wysokie średnie prędkości, a poziom zabezpieczeń był niski. Pojawiały się sporo głosów krytycznych i wzywających do zmian, były także kłopoty z infrastrukturą oraz pieniędzmi, więc pod koniec lat 80. tor, a tym samym wyścig o GP Austrii zniknął z kalendarza F1. W kolejnych latach tor bardzo mocno podupadł, ale został on uratowany w 1995 roku, gdy kupiła go grupa inwestorów. Wtedy podczas modernizacji całkowicie zmieniono układ obiektu według projektu Hermanna Tilke (to był jego pierwszy duży projekt). Prace sfinansowała firma telekomunikacyjna, stąd zmiana nazwy toru na A1 Ring. Nowy tor wykorzystuje część nitki starej wersji, ale w zupełnie innej formie. Umożliwiło to powrót Formuły 1 na kilka lat, ale na początku XXI wieku tor ponownie wpadł w spore kłopoty finansowe. Nie tylko zniknął z kalendarza F1, ale niemal zupełnie został zlikwidowany, bo zburzono główną trybunę i budynek boksów.
W 2004 roku tor przejął koncern Red Bull. Przez kilka lat trwały rozmowy z udziałem kilku podmiotów na temat formy modernizacji. Były różne plany, w tym próba odtworzenia starej, długiej nitki. Ostatecznie w 2008 roku ruszyła przebudowa, a tor został ponownie otwarty w 2011 roku. W wyniku szeroko zakrojonej modernizacji układ toru nie uległ żadnej zmianie, całkowicie odmieniła się za to cała okolica. Dietrich Mateschitz zainwestował 70 mln euro w modernizację infrastruktury. Dalsze prace związane z rozbudową zaplecza odbywały się w kolejnych latach. Obecnie jest to bardzo nowoczesny tor, a jednocześnie okoliczne budynki nawiązują stylem do swojego położenia: wykorzystano sporo drewna do wykończenia. Na torze powstało również muzeum. Na przełomie 2025 i 2026 roku na torze przeprowadzono szerokie prace remontowe. Za 13 mln euro powiększono budynek boksów oraz wybudowano nowy budynek centrum medycznego w nowym miejscu. Za 12 mln euro rozbudowano położony tuż obok toru hotel Schönberghof, który może teraz przyjąć więcej gości.
Tor Red Bull Ring oferuje główną konfigurację wykorzystywaną przez wszystkie serie wyścigów samochodowych, jest także możliwość wykorzystania krótszej nitki dla mniejszych serii, czy prywatnych przejazdów. Tor jest obecny w wielu seriach wyścigowych w tym F1, MotoGP czy DTM. Na potrzeby zawodów motocyklowych od 2022 roku jest wykorzystywana nieco inna nitka z dodatkową szykaną między zakrętami numer 1 i 2. Tor jest wykorzystywany przez różne serie wyścigowe od kwietnia do września, organizowane są na nim również sesje testowe i imprezy promocyjne.
Schemat toru Red Bull Ring w Austrii
Charakterystyka toru Red Bull Ring w Austrii
Tor Red Bull Ring na papierze ma bardzo prosty układ. Składa się głównie z prostych oraz kilku zakrętów. Jest to jednak wymagający obiekt na którym każdy najmniejszy błąd ma swoje konsekwencje, bo różnice w czasach okrążeń są niewielkie. Tor jest położony w górach, występują na nim znaczące różnice poziomów. Lokalizacja toru na wysokości ponad 600 m n.p.m. ma spory wpływ na funkcjonowanie samochodu, bo na tej wysokości gęstość powietrza jest niższa. To oznacza, że bolid generuje mniejszy opór, a więc można jechać szybciej na prostych. To również wyzwanie dla chłodzenia silnika i hamulców, bo trzeba bardziej otwierać wszelkie otwory, aby trafiała tam odpowiednia ilość powietrza. Ma to również wpływ na moc silnika. Na takiej wysokości bardziej obciążona jest turbosprężarka. Od 2026 roku będzie mieć to większy wpływ na konkurencyjność jednostek napędowych, bo nie ma już systemu MGU-H, który mocno pomagał, a wśród producentów jest różne podejście do budowy turbosprężarek, które różnią się wielkością.
Obiekt w Austrii jest bardzo szybki, w kwalifikacjach kierowcy pokonują okrążenie ze średnią prędkością ponad 240 km/h. Kierowcy często mają problem z limitami toru, bo konfiguracja kilku zakrętów sprzyja szerokim wyjazdom, a tam są wysokie krawężniki, więc łatwo uszkodzić samochód. W 2024 roku aby ograniczyć wyjazdy poza tor, wprowadzono pasy żwiru za krawężnikami przy dwóch ostatnich zakrętach. Tor ma kilka prostych zakończonych mocnym hamowaniem, więc wyprzedzanie należy do najprostszych w sezonie z wyjątkiem sytuacji, gdy tworzą się grupki kierowców. Starty do wyścigów na Red Bull Ringu są bardzo ciekawe, bo zawodnicy mają do pokonania podjazd pod pierwszy zakręt, a w nim jest mało miejsca, walka między zawodnikami trwa na dwóch kolejnych prostych. Regulacje silnikowe od 2026 roku powinny wyraźnie zwiększyć liczbę manewrów wyprzedzania, bo dodatkowa moc silnika zrobi większą różnicę niż system DRS.
Tor Red Bull Ring oficjalnie liczy dziesięć zakrętów – najmniej w całym kalendarzu F1. Dwa z tych zakrętów to tylko lekkie łuki, a zakręt numer osiem jest przejeżdżany z pełną prędkością, więc tak naprawdę jest tylko siedem prawdziwych zakrętów.
Pirelli zawsze przywozi do Austrii najbardziej miękkie mieszanki opon. Z uwagi na konfigurację toru, klasyczna degradacja opon odgrywa niewielką rolę, dlatego włoski producent podejmuje taką decyzję. Nawierzchnia toru nie była długo wymieniana, stała się bardziej chropowata, co z jednej strony zapewnia dobrą przyczepność, a z drugiej zwiększa zużycie ogumienia. Wyzwaniem jest utrzymanie opon w optymalnej temperaturze, bo z uwagi na krótkie proste i wymagające zakręty, bardzo łatwo jest je przegrzać. Jako pierwsze będą niszczyły się opony na tylnej osi. Kluczową sprawą jest trakcja na wyjściach z zakrętów i hamowanie, wtedy obciążenie ogumienia jest największe. Degradacja opon na tym torze występuje z powodu ich przegrzewania. Jeśli panują umiarkowane temperatury niewierzchni, to opony są bardzo wytrzymałe. Jeśli panują upały, to wtedy zużycie ogrywa istotną rolę. W ostatnich latach w GP Austrii stosowano różne strategie: na jeden, dwa a nawet na trzy pit stopy. Da się na tym obiekcie jechać tylko na jedną zmianę opon, ale najczęściej najbardziej korzystna jest jazda na dwa pit stopy. Strategia zwykle jest oparta o najtwardsze mieszanki opon. Jeśli w drugiej fazie wyścigu będzie neutralizacja, to zjazd po nowe opony jest wskazany. Na tym torze łatwo się wyprzedza, więc warto robić więcej pit stopów.
Wyścigi F1 w Austrii odbywają się na przełomie czerwca i lipca. Tor jest położony w górach, więc pogoda jest bardzo zróżnicowana. Mogą panować zarówno upały z temperaturą przekraczającą 30 stopni Celsjusza, jak również mogą być intensywne opady deszczu lub burze. Podczas dwóch z pięciu ostatnich wyścigów F1 na tym obiekcie (sezony 2022 – 2026) dochodziło do pełnej neutralizacji. Na Red Bull Ringu zdarzają się kraksy oraz bolidy zakopane w żwirze, nie brakuje również awarii, a gdy bolid zatrzyma się obok toru to dyrekcja decyduje się na wirtualne neutralizacje.
Dane techniczne toru Red Bull Ring w Austrii
Długość nitki toru: 4,326 km
Liczba okrążeń wyścigu F1: 71
Dystans wyścigu F1: 307,018 km
Liczba zakrętów: 10 (w tym 3 lewe i 7 prawych)
Kierunek jazdy: zgodnie z ruchem wskazówek zegara
Przewyższenie: 63,4 m
Najdłuższa prosta: 0,93 km
Pojemność trybun: 105 000 miejsc*
Maksymalne przeciążenie w F1: 4,2 G w zakręcie numer 9 (dane z 2024 roku)
Długość alei serwisowej, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości: 360 metrów
Liczba stref korzystania z aktywnej aerodynamiki: cztery, między zakrętami 1 i 3, między zakrętami 3 i 4, między zakrętami 8 i 9 oraz 10 i 1.
Tryb wyprzedzania: punkt detekcji przed zakrętem numer 10 i punkt aktywacji po zakręcie numer 10
Odległość od pierwszego pola startowego do pierwszego zakrętu po starcie: 335 metrów
Przyczepność limitowana na: tylnej osi „rear limited”
Procent wyścigów z wyjazdem samochodu bezpieczeństwa w ostatnich pięciu edycjach zawodów F1 (sezony 2022 – 2026): 40%
* – Pojemność toru od 2026 roku jest większa, ale nie znam konkretnej liczby
Najszybsze okrążenia na torze Red Bull Ring w Austrii
Obecny układ toru obowiązuje od 2011 roku, gdy został otwarty po dużej modernizacji. Długość nitki toru w oficjalnych danych ulegała zmianom z powodu innych sposobów pomiaru. Do 2016 roku podawano, że tor ma 4,326 km długości. W latach 2017 – 2024, że jest o osiem metrów krótszy – 4,318 km, a od 2025 roku ponownie podawana jest wartość 4,318 km. Powodem jest inny sposób pomiaru długości przeprowadzanej przez FIA. Żadnych zmian w układzie nie było.
Najlepszy czas uzyskany w kwalifikacjach – 1:02,939 – Valtteri Bottas – Mercedes – 2020 rok
Najlepszy czas uzyskany w wyścigu (oficjalny rekord toru) – 1:05,619 – Carlos Sainz – McLaren – 2020 rok
Informacje o torze Red Bull Ring od Pirelli
Pirelli określa charakterystykę każdego toru w kalendarzu Formuły 1 w skali od 1 do 5, gdzie 1 oznacza najmniej, a 5 najwięcej. Te liczby określane są na przestrzeni całego sezonu, a więc np. w przypadku poziomu docisku aerodynamicznego tor Monza dostaje w tej skali 1, a tor Hungaroring 5.
Trakcja: 2
Hamowanie: 3
Przeciążenia boczne: 3
Obciążenie opon: 3
Poziom docisku aerodynamicznego: 3
Wyścigi Formuły 1 na torze Red Bull Ring w Austrii
W 1969 roku odbył się niezaliczany do mistrzostw świata wyścig F1 na torze Österreichring. Następnie na tym obiekcie w latach 1970 – 1987 odbyło się 18 wyścigów o GP Austrii. Zawody F1 w tym kraju zniknęły na dekadę z kalendarza F1 i powróciły na sezony 1997 – 2003 na bardzo skrócony tor, który wtedy nazywał się A1 Ring. Powrót nie był udany, a z powodów finansowych Austria ponownie zniknęła z Formuły 1, tym razem na dłużej. F1 ponownie wróciła do Austrii w 2014 roku, na tor który został kupiony i zmodernizowany przez koncern Red Bull. W 2020 i 2021 roku rozgrywano na nim po dwa wyścigi w sezonie, ten drugi o GP Styrii.
Aktualna umowa na organizację wyścigów o GP Austrii na torze Red Bull Ring obowiązuje do końca 2041 roku, przedłużono ją w 2025 roku. Przyszłość tego wyścigu w 100% zależy od koncernu Red Bull. Fakt zawarcia tak długiego kontraktu sugeruje, że Red Bull planuje pozostać w F1 ze swoim zespołem jeszcze przez wiele lat. To bardzo dobra wiadomość.
Charakterystyki, dane techniczne i schematy innych torów z kalendarza Formuły 1 znajdziecie pod tym linkiem w specjalnej kategorii artykułów ma blogu Cyrk F1. Zestawienie aktualnej długości kontraktów na organizację wyścigów F1 można natomiast sprawdzić w tym miejscu, gdzie znajduje się kompletna tabela.
