Historia i charakterystyka toru Suzuka International Racing Course w Japonii. Dane techniczne i schemat toru Suzuka w Japonii. Wyścigi Formuły 1 o GP Japonii na torze Suzuka. Najszybsze okrążenia toru Suzuka International Racing Course.
Historia i podstawowe informacje o torze Suzuka International Racing Course w Japonii
Pod koniec lat 50. XX wieku założyciel koncernu Honda, Soichiro Honda postanowił wybudować nowy tor testowy dla swojej firmy w prefekturze Mie w Japonii. Zlokalizowany w mieście Suzuka tor został zaprojektowany przez Johna Hugenholtza z Holandii i otwarty w 1962 roku. Obiekt wyróżniał się wtedy w skali świata sekcją bardzo szybkich zakrętów oraz faktem, że jego nitka się krzyżowała. Na przestrzeni kolejnych 60. lat konfiguracja toru ośmiokrotnie była zmieniana, ale były to niewielkie modyfikacje (poza wprowadzeniem szykany), które nie zmieniały jego charakteru. Początkowo tor nie posiadał szykany, więc był to obiekt bardzo szybki z płynnym przejazdem. W jego końcowym fragmencie był ponad dwukilometrowy odcinek z dwoma szybkimi zakrętami. Pierwszy wyścig o GP Japonii rozegrano na Suzuce w 1963 roku. Przed debiutem w kalendarzu F1 rozegrano cztery wyścigi o GP Japonii na Suzuce, ale rywalizowały w nich innego typu samochody.
W 1983 roku na Suzuce wprowadzono największą zmianę w konfiguracji: powstała szykana przed prostą startu – mety. Tor stał się zbyt niebezpieczny, bo samochody przejeżdżały ostatni zakręt bez odjęcia gazu z prędkością ponad 320 km/h, dochodziło do niebezpiecznych wypadków, dlatego ta zmiana była niezbędna. Tor Suzuka International Racing Course zadebiutował w kalendarzach F1 oraz MotoGP w 1987 roku. W tym celu został mocno zmodernizowany, powstało znacznie więcej barier ochronnych, stref bezpieczeństwa, trybun, a na potrzeby zawodów F1 zlikwidowano stosowane nadal w zawodach motocyklowych bele siana. Wtedy również zmieniono poprzedzający wjazd pod wiadukt bardzo szybki zakręt Degner w dwa osobne łuki. Już po debiucie w F1 na Suzuce wprowadzono w 2002 i 2003 roku drobne modernizacje szykany i zakrętu 130R, aby zwiększyć bezpieczeństwo.
Dwa japońskie tory Suzuka i Motegi są własnością koncernu Honda poprzez firmę Mobilityland. Na Suzuce od lat odbywają się zawody F1, a na Motegi zawody MotoGP. Dawniej Suzuka była gospodarzem obu najważniejszych zawodów, ale MotoGP zostało na stałe przeniesione na Motegi od 2004 roku z powodu śmiertelnego wypadku jednego z zawodników. Na torze Suzuka w historii dochodziło do wielu groźnych wypadków, w ich wyniku zginęło kilkunastu kierowców i motocyklistów. Ostatni taki wypadek miał miejsce w GP Japonii 2014, a w jego wyniku po kilku miesiącach w szpitalu zmarł Jules Bianchi.
Współcześnie tor Suzuka gości wyścigi wielu lokalnych i międzynarodowych serii wyścigowych, sezon na tym obiekcie trwa od marca do grudnia. Głównym wydarzeniem wśród wyścigów samochodowych jest Formuła 1, a wśród motocyklowych wyścig ośmiogodzinny. W Japonii działa wiele lokalnych serii wyścigowych, wszystkie odwiedzają w trakcie swoich sezonów Suzukę. Główna konfiguracja dla Formuły 1 nieznacznie różni się od konfiguracji dla motocykli. Dodatkowo tor ma trzy krótkie konfiguracje: wschodnią oraz zachodnią (w różnych wersjach dla samochodów i motocykli), które są wykorzystywane podczas najniższych serii wyścigowych lub testów. Pełna anglojęzyczna nazwa tego toru to Suzuka International Racing Course, ale potocznie mówi się na niego Suzuka Circuit lub po prostu Suzuka. Przed wyścigami w 2025 i 2026 wymieniono w dwóch etapach całą nawierzchnię na torze.
Schemat toru Suzuka International Racing Course w Japonii
Charakterystyka toru Suzuka International Racing Course w Japonii
Suzuka to jeden z najbardziej lubianych torów przez kierowców. Dla bolidów Formuły 1 jest idealną okazją do pokazania faktycznych osiągów i tempa w szybkich zakrętach. Suzuka to tor wymagający dużego docisku aerodynamicznego z powodu licznych szybkich zakrętów, jednocześnie przejazd przez całą nitkę jest bardzo płynny, bo są na nim tylko dwa mocniejsze hamowania. Kierowcy F1 jadą z wysoką średnią prędkością, pokonując wiele szybkich zakrętów po torze na którym są znaczące różnice poziomów. Dlatego ten obiekt jest tak lubiany. Na Suzuce przewagę mają bolidy z większą mocą silnika oraz mające najlepszy stosunek docisku aerodynamicznego do oporu. Przewaga najlepszych bolidów na Suzuce jest większa niż na typowych torach. Jeżeli jakiś zespół dominuje w danym sezonie, to bardzo dobrze to widać na Suzuce.
Płynna nitka toru z wieloma szybkimi zakrętami sprawia, że trudno utrzymać się za rywalem. Na torze są tylko dwa mocniejsze hamowania, dlatego wyprzedzanie jest wymagające, można stracić wiele okrążeń za wolniejszym rywalem. Dojazd do pierwszego zakrętu na starcie jest specyficzny. Kierowcy jadą około 400 metrów lekko w dół do zakrętu, który na starcie jest pokonywany niemal z pełną prędkością. Często zdarzają się w tym miejscu spore niespodzianki i kraksy, są możliwe dwie równoległe linie przejazdu. Na Suzuce zdarzały się typowe „procesje” z niewielką liczbą udanych manewrów wyprzedzania, ale były również bardzo ciekawe zawody. W latach 2022 – 2025 bolidy dobrze radziły sobie w podążaniu za rywalem w szybkich zakrętach i przełożyło się na więcej walki. Od 2026 roku mamy w F1 nowe regulacje, bolidy mają mniej docisku, więc prędkości w szybkich zakrętach znacznie spadną. Zmienione regulacje związane z silnikami powinny umożliwić więcej wyprzedzania, również w mniej typowych miejscach. Efektem ubocznym będzie konieczność odzyskiwania energii w wybranych zakrętach. Jest to obiekt, gdzie jest mało typowych miejsc do odzyskiwania energii, więc powinny być różnice w podejściu wśród zespołów, a to przełoży się na więcej okazji do walki.
Suzuka jest jednym z najbardziej wymagających torów dla ogumienia, dlatego Pirelli zawsze przywozi na ten obiekt najtwardsze mieszanki. Przeciążenia boczne należą do największych w sezonie i to one mają największy wpływ na opony. Liczba szybkich lewych i prawych zakrętów jest podobna, więc obciążenie ogumienia jest w miarę równomierne. Na Suzuce niewielki wpływ na opony ma hamowanie i trakcja. Zmiany przyniosła wymiana asfaltu w 2025 roku (jeden sektor) i w 2026 roku (dwa sektory), bo nowa nawierzchnia jest bardziej gładka i łagodniejsza dla opon. Istnieje za to możliwość pojawienia się grainignu, szczególnie na miękkich oponach. Na Suzuce traci się dużo czasu w alei serwisowej, a charakterystyka toru nie sprzyja łatwemu wyprzedzaniu, dlatego strategia jednego pit stopu jest najczęściej wybierana. Jazda na jedną zmianę opon jest tym łatwiejsza im jest chłodniej. Jeśli jest bardzo ciepło, to degradacja jest na tyle duża, że wymusza postawienie na dwa pit stopy.
Wyścigi F1 w Japonii rozgrywano na przełomie września i października, ale od 2024 roku przeniesiono je na przełom marca i kwietnia. Zmiana daty nie ma wielkiego wpływu na pogodę. Tor Suzuka leży w strefie klimatu podzwrotnikowego, w czasie wizyt Formuły 1 średnia temperatura powietrza wynosi 15-25 stopni Celsjusza. Istnieje bardzo duże ryzyko opadów deszczu, a wtedy jest również chłodniej. Przeniesienie wyścigu na wiosnę pozwoliło za to uniknąć Tajfunów. Gdy GP Japonii rozgrywano jesienią, to co kilka lat zdarzały się weekendy wyścigowe podczas których padał ulewny deszcz, były sytuacje, gdy sesje treningowe były odwoływane, a kwalifikacje przesuwane na niedzielę. Na Suzuce często zdarzają się neutralizacje z powodu kraks lub np. opadów deszczu. W ostatnich pięciu wizytach F1 (sezon 2022 – 2026) czterokrotnie zawody były przerywane pełną neutralizacją. Głównymi powodami są kraksy na pierwszym okrążeniu lub zakopania się samochodów w licznych pułapkach żwirowych na poboczach.
Dane techniczne toru Suzuka w Japonii
Długość nitki toru: 5,807 km
Liczba okrążeń wyścigu F1: 53
Dystans wyścigu F1: 307,471 km
Liczba zakrętów: 18 (w tym 8 lewych i 10 prawych)
Kierunek jazdy: zgodny i przeciwny do ruchu wskazówek zegara
Przewyższenie: 40,43 m
Najdłuższy prosta odcinek przejeżdżany z pełnym gazem: 1,3 km
Pojemność trybun: 155 000 miejsc*
Maksymalne przeciążenie w F1: 4,8 G w zakręcie numer 1
Długość alei serwisowej, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości: 395 metrów
Liczba stref korzystania z aktywnej aerodynamiki: dwie, między zakrętami 14 i 15 oraz 18 i 1.
Tryb wyprzedzania: punkty detekcji i aktywacji w zakrętach 17 i 18
Odległość od pierwszego pola startowego do pierwszego zakrętu po starcie: 400 metrów
Przyczepność limitowana na: przedniej osi „front limited”
Procent wyścigów z wyjazdem samochodu bezpieczeństwa w ostatnich pięciu edycjach zawodów F1 (sezony 2022 – 2026): 80%
* – Dane dotyczące pojemności toru pochodzą sprzed 20 lat. Taka pojemność toru była do 2006 roku. Trybuny zostały zmniejszone po powrocie Suzuki do F1 w 2009 roku, ale nigdzie nie padła konkretna nowa wartość.
Najszybsze okrążenia na torze Suzuka International Racing Course w Japonii
Od debiutu toru w kalendarzu F1 w 1987 roku, wprowadzono trzy zmiany w konfiguracji tego obiektu, ale były one niewielkie i charakter nitki nie uległ zmianie. Obecny układ toru Suzuka International Racing Course został wprowadzony w 2003 roku i od tego momentu liczą się rekordy okrążeń.
Najlepszy czas uzyskany w kwalifikacjach – 1:26,983 – Max Verstappen – Red Bull – 2025 rok
Najlepszy czas uzyskany w wyścigu (oficjalny rekord toru) – 1:30,965 – Andrea Kimi Antonelli – Mercedes – 2025 rok
Informacje o torze Suzuka International Racing Course w Japonii od Pirelli
Pirelli określa charakterystykę każdego toru w kalendarzu Formuły 1 w skali od 1 do 5, gdzie 1 oznacza najmniej, a 5 najwięcej. Te liczby określane są na przestrzeni całego sezonu, a więc np. w przypadku poziomu docisku aerodynamicznego tor Monza dostaje w tej skali 1, a tor Hungaroring 5.
Trakcja: 3
Hamowanie: 2
Przeciążenia boczne: 5
Obciążenie opon: 5
Poziom docisku aerodynamicznego: 4
Wyścigi Formuły 1 na torze Suzuka International Racing Course w Japonii
Tor Suzuka International Racing Course zadebiutował w kalendarzu w 1987 roku z powodu obecności Hondy w tym sporcie oraz sporej popularności F1 w Japonii. Szybko stał się bardzo rozpoznawalnym wyścigiem i stałym punktem kalendarza. Na przestrzeni ostatnich lat przyszłość zawodów na Suzuce była zagrożona tylko wtedy, gdy Toyota przejęła kontrakt i zorganizowała dwa wyścigi na swoim torze Fuji. GP Japonii odbywało się na Suzuce również w latach, gdy Honda była nieobecna w Formule 1, więc te dwie rzeczy nie są od siebie zależne. Negocjacje kolejnych umów zwykłe są długotrwałe, ale kończą się sukcesem.
Obecny kontrakt na organizację GP Japonii został podpisany na początku lutego 2024 roku i obowiązuje do końca sezonu 2029. Włodarze toru Suzuka podpisali pięcioletnią umowę gwarantując sobie długoletnią organizację zawodów F1. Wcześniej chęć organizacji wyścigów F1 w Japonii zgłosiły władze miasta Osaka, które planowały przygotować uliczny tor. Prawdopodobnie to doprowadziło do przyśpieszenia decyzji toru Suzuka, którzy w ten sposób zablokowali ewentualną konkurencję.
Charakterystyki, dane techniczne i schematy innych torów z kalendarza Formuły 1 znajdziecie na blogu pod tym linkiem w specjalnej kategorii artykułów.
