Historia i charakterystyka toru TOSFED Istanbul Park w Turcji. Dane techniczne i schemat toru Istanbul Park w Stambule. Wyścigi F1 o GP Turcji na TOSFED Istanbul Park. Najszybsze okrążenia toru TOSFED Istanbul Park w Turcji.
Historia i podstawowe informacje o torze TOSFED Istanbul Park w Turcji
W sierpniu 2005 roku zakończyła się budowa toru Istanbul Park, który położony jest w azjatyckiej części Turcji, około 35 km w linii prostej od centrum Stambułu. Obiekt został zaprojektowany przez Hermanna Tilke, po otwarciu został uznany za jego najlepszy projekt. Niemiecki architekt wykorzystał naturalne pofałdowanie terenu i zaprojektował bardzo ciekawą konfigurację, której znakiem rozpoznawczym został cztero-wierzchołkowy zakręt numer 8. Łączny koszt inwestycji szacowano wtedy na 250 mln $. Tor był elementem większego kompleksu, ale nie wszystko ostatecznie wybudowano, był to przykład gigantomanii, zainteresowanie sportami motorowymi w Turcji nie było na tyle duże, aby uzasadnić spore zaplecze i trybuny na ponad 150 000 miejsc (aktualnie są mniejsze).
Tor miał umieścić Turcję na mapie motorsportowego świata. W 2005 roku zorganizowano wyścigi F1, MotoGP, DTM, WTCC czy ELMS. Ambicje były bardzo duże, ale szybko się skończyły. Formuła 1 wytrzymała najdłużej, bo do 2011 roku, MotoGP do 2007 roku, a pozostałe serie maksymalnie dwa lata. Nie było odpowiedniego zainteresowania lokalnych kibiców wyścigami, więc ich organizacja nie była opłacalna. Bez rządowych dopłat cały kompleks popadł w problemy finansowe.
Od czerwca 2025 roku pełna nazwa tego obiektu to „TOSFED Istanbul Park”, bo jego operatorem na mocy dziesięcioletniej umowy został tamtejszy automobilklub, którego skrót pełnej nazwy to właśnie TOSFED. Jest to już piąty operator tego obiektu, warto wiedzieć, że przez pięć lat obiekt należał do Berniego Ecclestone’a. Poprzedni właściciele mieli na ten obiekt różne pomysły, ale nie rozwijali go dostatecznie, nie udawało im się organizować na nim ważnych wyścigów. Był taki okres, gdy tor był nazywany największym komisem samochodowym świata, bo sprzedaż samochodów osobowych była pomysłem na jego funkcjonowanie. Dlatego w 2025 roku sprawy w swoje ręce wziął automobilklub, które ma duże wsparcie bezpośrednio z budżetu Turcji, aby organizować ponownie wyścigi Grand Prix. Przed powrotem F1 w 2027 roku tor ma być zmodernizowany, planowana jest także budowa obok toru kartingowego.
Tor posiada najwyższe homologacje od FIA i FIM, a więc może organizować wyścigi Formuły 1 oraz MotoGP. Konfiguracja używana w F1 i MotoGP jest identyczna. Na torze jest dostępna także krótka konfiguracja posiadająca od FIA kategorię numer 3, a więc przeznaczoną dla lokalnych serii. Ta konfiguracja omija najbardziej wymagającą sekcję z zakrętem numer 8. W 2014 roku na torze mogą być także rozgrywane zawody w Rallycrosie na specjalnej konfiguracji. W pierwszych latach po otwarciu toru Istanbul Park rozgrywano na nim wyścigi wielu serii samochodowych i motocyklowych. Aktualnie kalendarz jest pusty przez niemal cały rok, nowy operator walczy aby to zmienić. Plotkuje się o możliwym powrocie MotoGP za 2-3 lata.
Schemat toru TOSFED Istanbul Park w Turcji
Charakterystyka toru TOSFED Istanbul Park
Tor TOSFED Istanbul Park, to jeden z najlepszych projektów autorstwa Hermanna Tilke. Jest to bardzo szybki obiekt z dużymi różnicami poziomów, a także dobrymi miejscami do wyprzedzania. Znajdują się na nim zakręty różnego typu, a przejazd przez cała nitkę jest płynny i szybki. Tor wymaga kompromisowych ustawień aerodynamiki, bo są na nim zarówno długie proste, jak i wymagające docisku szybkie zakręty. Najlepsze miejsca do wyprzedzania są w zakrętach numer 12 i 1. Prosta startowa jest stosunkowo krótka, a dojazd na starcie do pierwszego zakrętu to tylko 220 metrów. Na starcie bardzo prawdopodobne są szerokie wyjazdy na pobocze w pierwszym zakręcie.
Słynny zakręt numer osiem wyróżnia się na tle całego kalendarza Formuły 1 i jest to jeden z najbardziej pomysłowych elementów torów wyścigowych projektowanych przez Hermanna Tilke. W jego nowszych projektach pojawiają się inne tego typu zakręty, ale z mniejszą liczbą wierzchołków. Zakręt numer osiem w Turcji ma 640 metrów długości i cztery wierzchołki. Siły działające na kierowcę przekraczają w nim momentami 5 g, a średnie przeciążenie w tym zakręcie wynosi około 3,5 g. Współczesne bolidy F1 na suchym torze jadą tam z gazem w podłodze bez większych problemów, a prędkość maksymalna na jego końcu powinna przekroczyć 280 km/h.
Pirelli do Turcji przywozi najczęściej środkowe mieszanki opon. Dawniej był to jeden z najbardziej wymagających dla opon torów w kalendarzu. W 2011 roku (pierwszym dla Pirelli jako jedynego dostawcy) wykonano aż 81 pit stopów, co pozostaje rekordem dla wyścigu rozgrywanego w całości na suchym torze. Sytuacja zmieniła się, gdy w 2020 roku wymieniono całą nawierzchnię. Wcześniej charakterystycznym elementem były nierówności na asfalcie, które np. w zakręcie numer osiem sprawiały dodatkową trudność. Od 2020 roku ten problem zniknął. W czasie roku tor jest rzadko wykorzystywany do wyścigów, więc przyczepność wyraźnie poprawia się wraz z każdą sesją F1. W trakcie wyścigów F1 na suchym torze jazda na jeden i dwa pit stopy powinna zapewniać podobne efekty.
Wyścigi F1 w Turcji rozgrywano o różnych porach roku, co oczywiście miało wpływ na panującą pogodę. Zdarzały się weekendy, gdy było bardzo ciepło i słonecznie, a także weekendy chłodniejsze z opadami deszczu. Jeżeli od 2027 roku wyścigi będą rozgrywane w drugiej połowie września, to powinno być ciepło, ale z zagrożeniem opadami deszczu. Szanse na wyjazd samochodu bezpieczeństwa w Turcji są bardzo niskie z powodu dużych poboczy. Konfiguracja startu jest zdradliwa, więc wtedy najbardziej możliwe są kraksy, a tym samym wyjazd SC. W trakcie pięciu ostatnich wizyt F1 na tym torze w latach 2009 – 2021 nie było ani jednej neutralizacji.
Dane techniczne toru Istanbul Park w Stambule
Długość nitki toru: 5,338 km
Liczba okrążeń wyścigu F1: 58
Dystans wyścigu F1: 309,396 km
Liczba zakrętów: 14 (w tym 8 lewych i 6 prawych)
Kierunek jazdy: przeciwnie do ruchu wskazówek zegara
Przewyższenie: 40,8 m
Najdłuższy prosta odcinek przejeżdżany z pełnym gazem: 1,25 km
Szerokość nitki toru: 14,5 do 21 metrów
Pojemność trybun: 125 000 miejsc
Maksymalne przeciążenie w F1: 4,7 G w zakręcie numer 8
Długość alei serwisowej, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości: 385 metrów
Liczba stref DRS: dwie, między zakrętami 11 i 12 oraz między zakrętami 14 i 1 z osobnymi punktami detekcji
Odległość od pierwszego pola startowego do pierwszego zakrętu po starcie: 220 metrów
Przyczepność limitowana na: przedniej osi „front limited”
Procent wyścigów z wyjazdem samochodu bezpieczeństwa w ostatnich pięciu edycjach zawodów F1 (sezony 2009 – 2021): 0%
Najszybsze okrążenia na torze TOSFED Istanbul Park w Turcji
Najszybsze okrążenia na torze TOSFED Istanbul Park. Główna konfiguracja tego obiektu nie uległa żadnym zmianom od otwarcia w 2005 roku.
Najlepszy czas uzyskany w kwalifikacjach – 1:22,868 – Lewis Hamilton – Mercedes – 2021 rok
Najlepszy czas uzyskany w wyścigu (oficjalny rekord toru) – 1:24,770 – Juan Pablo Montoya – McLaren – 2005 rok
Informacje o torze TOSFED Istanbul Park od Pirelli
Pirelli określa charakterystykę każdego toru w kalendarzu Formuły 1 w skali od 1 do 5, gdzie 1 oznacza najmniej, a 5 najwięcej. Te liczby określane są na przestrzeni całego sezonu, a więc np. w przypadku poziomu docisku aerodynamicznego tor Monza dostaje w tej skali 1, a tor w Monako 5.
Trakcja: 3
Hamowanie: 3
Przeciążenia boczne: 4
Obciążenie opon: 5
Poziom docisku aerodynamicznego: 4
Wyścigi Formuły 1 o GP Turcji na torze Istanbul Park
Historia wyścigów Formuły 1 na torze Istanbul Park i w ogóle w Turcji jest krótka. Pierwszy wyścig na tym obiekcie został rozegrany w 2005 roku, a kolejne odbywały się corocznie aż do 2011 roku. Nie podpisano nowego kontraktu z powodów finansowych i wyścig zniknął z kalendarza F1 na kilka lat. Rząd turecki przestał dokładać pieniądze do niezbędnej opłaty licencyjnej, a promotor nie był w stanie sam jej samodzielnie sfinansować. Zainteresowanie wyścigami ze strony lokalnych kibiców nigdy nie było duże, więc liczba sprzedawanych biletów i wpływy z tego tytułu były zbyt niskie, aby impreza była samowystarczalna. Turcja wróciła do kalendarza F1 na sezony 2020 i 2021, podpisywano wtedy roczne umowy na bardzo preferencyjnych warunkach. Były to czasy pandemii koronawirusa, zupełnie inna sytuacja.
Turcja starała się o powrót do kalendarza F1 na stałe, ale brakowało na to pieniędzy. Dwaj poprzedni operatorzy toru nie podołali zadaniu, więc od czerwca 2025 roku operatorem toru został tamtejszy związek motorowy – TOSFED. Dzięki połączonym siłom związku i rządu Turcji udało się podpisać umowę z Liberty Media na organizację wyścigów F1 w latach 2027 – 2031.
Charakterystyki, dane techniczne i schematy innych torów z kalendarza Formuły 1 znajdziecie na blogu pod tym linkiem w specjalnej kategorii artykułów.
